Τον τελευταίο καιρό, ακούμε όλο και πιο συχνά ότι «τελειώνει το νερό» στην Κύπρο. Προειδοποιήσεις, αριθμοί, έκτακτα σχέδια, λίστες με μέτρα. Όλα παρουσιάζονται ως αναγκαία, επείγοντα, αδιαμφισβήτητα. Και λογικά αναρωτιόμαστε: Πού το πάνε; Τι θέλουν να μας πουν πραγματικά; Και τι ετοιμάζουν πίσω από την κουρτίνα;

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι το πρόβλημα είναι υπαρκτό. Η Κύπρος ανήκει στις πιο «διψασμένες» χώρες της Ευρώπης, η ανομβρία, η υπερκατανάλωση, και τα παλιά δίκτυα επιβαρύνουν την κατάσταση. Αλλά όταν ξαφνικά αρχίζουν οι μαζικές δηλώσεις, τα σχέδια αφαλάτωσης και οι εκστρατείες ευαισθητοποίησης, είναι λογικό να υποπτευόμαστε ότι δεν είναι μόνο το περιβάλλον που τους απασχολεί.

Το σενάριο της «ανάγκης»

Μπορεί όντως να πρόκειται για μια ύστατη προσπάθεια να προλάβουμε το κακό. Με περιορισμένους υδάτινους πόρους, αυξημένη ζήτηση και γεωργία που διψάει, οι αρχές ίσως απλώς προσπαθούν να ξυπνήσουν την κοινωνία. Ίσως τώρα να κατάλαβαν πως αν δεν δράσουμε, το καλοκαίρι του 2025 θα φέρει κυριολεκτικά «ξηρασία».

Το σενάριο του «οικονομικού σχεδίου»

Από την άλλη, δεν είναι λίγοι αυτοί που βλέπουν κάτι πιο βαθύ: την προετοιμασία για ιδιωτικοποιήσεις, αυξήσεις τιμών και εμπορευματοποίηση του νερού. Το νερό μετατρέπεται σιγά-σιγά σε “αγαθό με τιμή” – όχι δικαίωμα. Με την πρόφαση της κρίσης, μπορεί να περάσουν:

• Συμβάσεις με ιδιωτικές εταιρείες για νέες μονάδες αφαλάτωσης.
• Αυξήσεις στα τιμολόγια ύδρευσης.
• Νέα τέλη για αγρότες και δημότες.
• Μετακύλιση του κόστους διαχείρισης στον πολίτη.

Πίεση από έξω

Επιπλέον, πίσω από κάθε εθνική πολιτική υπάρχει και η πίεση της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Με στόχους για βιωσιμότητα και «πράσινη μετάβαση», η Κύπρος πρέπει να δείξει συμμόρφωση: Λιγότερη σπατάλη, καλύτερη διαχείριση, αυστηρότεροι έλεγχοι. Και μερικές φορές αυτό μεταφράζεται σε «κάντε ότι χρειάζεται, ακόμα κι αν κοστίσει στον κόσμο».

Τέλος, υπάρχει και μια άλλη, πιο «σιωπηλή» στρατηγική: Η προετοιμασία του μυαλού μας. Όταν ένας λαός συνηθίζει να ακούει «το νερό τελειώνει», σταδιακά αποδέχεται ότι κάποια στιγμή θα του το κόψουν. Ή θα του το πουλήσουν ακριβότερα. Είναι μια μορφή «κανονικοποίησης της έλλειψης», ψυχολογική διαχείριση για να μη σηκωθούν αντιδράσεις όταν έρθει η ώρα των μέτρων.

Άλλες χώρες που αντιμετώπισαν παρόμοια προβλήματα, κατάφεραν να αντιστρέψουν την κατάσταση:

• Σιγκαπούρη: Επένδυσε σε τεχνολογίες επαναχρησιμοποίησης νερού και αφαλάτωσης, φτάνοντας σε σχεδόν πλήρη αυτάρκεια.
• Λας Βέγκας: Εφάρμοσε πολιτικές εξοικονόμησης, όπως η απομάκρυνση γρασιδιού και η επαναχρησιμοποίηση λυμάτων, μειώνοντας καταναλώσεις κατά χιλιάδες κυβικά την ημέρα.