Ο Αρχιεπίσκοπος Μακάριος Γ’, μια από τις πιο εμβληματικές προσωπικότητες στην ιστορία της Κύπρου, απεβίωσε στις 3 Αυγούστου 1977 από καρδιακό έμφραγμα. Ο θάνατός του συγκλόνισε την Κύπρο και τον υπόλοιπο κόσμο, καθώς ο Μακάριος ήταν ο πρώτος Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας και σημαντικός θρησκευτικός ηγέτης. Με τη ζωή και το έργο του, άφησε μια ανεξίτηλη παρακαταθήκη για την κυπριακή κοινωνία. Ωστόσο, μια ασυνήθιστη λεπτομέρεια γύρω από τον θάνατό του και την ταφή του εξακολουθεί να προκαλεί ερωτήματα: Ο Μακάριος θάφτηκε χωρίς την καρδιά του.

Η καρδιά του αφαιρέθηκε κατά τη διάρκεια της νεκροψίας για να διερευνηθούν τα αίτια του θανάτου του. Η αναφορά στην ιατρική διαδικασία δείχνει ότι η καρδιά παρουσίαζε εκτεταμένες στενώσεις και ουλή από παλαιότερο έμφραγμα. Μετά την αφαίρεση, η καρδιά μεταφέρθηκε στο Λονδίνο για εξετάσεις, οι οποίες επιβεβαίωσαν το προφανές καρδιολογικό πρόβλημα. Ωστόσο, η καρδιά δεν επέστρεψε στο σώμα του αμέσως. Αντίθετα, ταρίχευτηκε και φυλάχθηκε στην Αρχιεπισκοπή Κύπρου για 33 χρόνια.

«Η καρδιά παρουσίαζε υπερτροφία και το βάρος της υπολογίσθηκε -δεν είχαμε την απαραίτητη ζυγαριά για ακριβές μέτρημα- σε περίπου 450 – 480 γραμμάρια. Την καρδιά την αφαίρεσα από τη σορό και τη μετέφερα προσωπικά στο Λονδίνο για περαιτέρω εξετάσεις, κατόπιν οδηγιών του τότε Κυβερνητικού Εκπροσώπου, Μιλτιάδη Χριστοδούλου».Η καρδιά του Μακαρίου αφού αφαιρέθηκε μεταφέρθηκε από τον γιατρό Πάνο Σταυρινό στο Λονδίνο για περαιτέρω εξετάσεις. Ο Σταυρινός περιγράφει: «Τίποτε διαφορετικό δεν διαπιστώθηκε από τους Άγγλους και επιστρέφοντας προχώρησα σε ταρίχευσή της και την παρέδωσα προς φύλαξη στην Αρχιεπισκοπή όπου παρέμεινε μέχρι το 2010»,σύμφωνα επιπρόσθετες πληροφορίες που εντοπίσαμε στο «Έθνος».

Γιατί συνέβη αυτό; Υπήρξε μια τυπική ιατροδικαστική διαδικασία ή κάτι περισσότερο; Η απόφαση να μην ταφεί η καρδιά του Μακάριου μαζί με το σώμα του έχει προκαλέσει πολλές εικασίες και θεωρίες. Ορισμένοι υποστηρίζουν ότι η καρδιά διατηρήθηκε ως σύμβολο του πνεύματος και της αθανασίας του Μακάριου. Η καρδιά, ως το πιο σημαντικό όργανο του σώματος, συνδέθηκε με την έννοια της ζωής και του πνεύματος, και ίσως γι’ αυτό φυλάχθηκε ξεχωριστά για να τιμήσει τη συμβολή του στην κυπριακή ιστορία και στην ελευθερία του νησιού.

Η καρδιά του Μακάριου, μετά από 33 χρόνια φύλαξης στην Αρχιεπισκοπή, μεταφέρθηκε το 2010 και τοποθετήθηκε δίπλα στο σώμα του στον τάφο του στο Θρονί της Παναγίας, στον ιερό χώρο της Ιεράς Μονής Κύκκου. Με πρωτοβουλία του Αρχιεπισκόπου Χρυσοστόμου Β’, η καρδιά έλαβε την τελική της θέση δίπλα στο σώμα του, κλείνοντας έναν κύκλο που συνδέει τη θρησκευτική και πολιτική κληρονομιά του με τον κυπριακό λαό.

Η ιστορία αυτή είναι μια από τις πιο ενδιαφέρουσες και αινιγματικές σελίδες της σύγχρονης κυπριακής ιστορίας, που αναδεικνύει την έννοια της μνήμης και της κληρονομιάς σε σχέση με τις προσωπικότητες που διαμορφώνουν τον ιστορικό δρόμο ενός έθνους.