Τα τελευταία πέντε χρόνια, ο τραπεζικός τομέας στην Κύπρο βίωσε μια έντονη συρρίκνωση, με τα υποκαταστήματα των τραπεζών να μειώνονται με ρυθμούς που προκαλούν ανησυχία. Από το 2017, όταν ο αριθμός των τραπεζικών καταστημάτων στη χώρα έφτανε τα 460, μέχρι το 2022, που περιορίστηκαν σε μόλις 204, περίπου 256 υποκαταστήματα έκλεισαν, μια διαδικασία που είχε άμεσες συνέπειες στον τρόπο που οι Κύπριοι εξυπηρετούνται τραπεζικά.

Ο βασικός λόγος πίσω από την κλεισίματα των καταστημάτων είναι η ψηφιοποίηση του τραπεζικού τομέα. Οι τράπεζες, προκειμένου να περιορίσουν τα λειτουργικά τους έξοδα και να προσαρμοστούν στις νέες ανάγκες της αγοράς, επενδύουν όλο και περισσότερο στις ψηφιακές υπηρεσίες, μειώνοντας τη φυσική παρουσία τους σε φυσικά καταστήματα.

Η ραγδαία αυτή ψηφιοποίηση, που μπορεί να φανεί ως η φυσική εξέλιξη του τραπεζικού τομέα στον 21ο αιώνα, ωστόσο, αφήνει πίσω της μια κοινωνική και οικονομική πρόκληση. Χιλιάδες Κύπριοι, κυρίως ηλικιωμένοι και άνθρωποι σε περιοχές εκτός των μεγάλων αστικών κέντρων, βλέπουν τις πόρτες των τραπεζών να κλείνουν και να αντιμετωπίζουν νέες δυσκολίες στην καθημερινή τους συναλλαγή. Αν και οι περισσότερες συναλλαγές μπορούν πλέον να γίνουν μέσω του διαδικτύου, η ψηφιοποίηση δεν είναι προσβάσιμη σε όλους. Η ψηφιακή απομόνωση είναι ένα από τα πιο σοβαρά προβλήματα που γεννά αυτή η τάση.

Αλλά δεν είναι μόνο αυτό. Το κλείσιμο των τραπεζικών καταστημάτων σημαίνει και απολύσεις υπαλλήλων. Η ανάγκη για λιγότερους υπαλλήλους στις φυσικές υποδομές των τραπεζών οδηγεί σε μειώσεις θέσεων εργασίας, με αποτέλεσμα τη μείωση του εργατικού δυναμικού στον τραπεζικό τομέα. Αν και οι τράπεζες προβάλλουν την ανάγκη για εξορθολογισμό και εκσυγχρονισμό, οι συνέπειες για την κοινωνία είναι άμεσα ορατές.

Αξιοσημείωτο είναι ότι η Κύπρος, με την κακή οικονομική συγκυρία που βίωσε, κυρίως μετά την κρίση του 2013, έχει ήδη υποστεί αρκετές δυσκολίες στον τραπεζικό της τομέα. Κλείσιμο της Λαϊκής Τράπεζας, συγχωνεύσεις και μειώσεις του τραπεζικού κλάδου, έχουν ήδη αποδυναμώσει τη θέση του τραπεζικού συστήματος στη χώρα. Όμως, η τελευταία πενταετία φαίνεται να φέρνει ακόμα περισσότερη συρρίκνωση.

Η τάση αυτή, αν και ενδεχομένως να ενισχύσει την αποδοτικότητα του τραπεζικού συστήματος, εγείρει σοβαρά ερωτήματα για το μέλλον των τοπικών κοινοτήτων και την πρόσβαση των πολιτών σε τραπεζικές υπηρεσίες. Θα πρέπει οι τράπεζες να λάβουν υπόψη τους τις συνέπειες αυτής της αλλαγής ή θα συνεχίσουν να επικεντρώνονται μόνο στη μείωση του κόστους και της φυσικής παρουσίας τους;

Οι αριθμοί μιλούν από μόνοι τους: από τα 460 καταστήματα το 2017, τα 256 έκλεισαν μέχρι το 2022. Αυτή η ραγδαία μείωση δεν είναι απλώς μια στατιστική. Είναι μια πραγματικότητα…με όλες τις συνέπειες για τους πολίτες και τον τουρισμό.