Όλο και συχνότερα ακούγεται, στην Κύπρο αλλά και διεθνώς, ότι η δική μας γενιά ίσως να είναι η τελευταία που θα αποκτήσει περιουσία κυρίως ένα σπίτι μέσω κληρονομιάς από τους γονείς της. Δεν πρόκειται μόνο για μια απαισιόδοξη διαπίστωση, αλλά για μια σκληρή πραγματικότητα που διαμορφώνεται από συγκεκριμένους οικονομικούς και κοινωνικούς παράγοντες.

Οι τιμές των ακινήτων έχουν εκτοξευθεί σε επίπεδα που καθιστούν την αγορά κατοικίας σχεδόν άπιαστο όνειρο για τους νέους. Οι μισθοί παραμένουν στάσιμοι, ενώ το κόστος ζωής ανεβαίνει συνεχώς, μεγαλώνοντας το χάσμα εισοδήματος και δαπανών.

Την ίδια στιγμή, οι γονείς μας βρέθηκαν αντιμέτωποι με αλλεπάλληλα χτυπήματα:

• Το «κούρεμα» καταθέσεων το 2013 εξαφάνισε σε μια νύχτα τις οικονομίες χιλιάδων οικογενειών.
• Ο υπερδανεισμός της προηγούμενης δεκαετίας μετέτρεψε τα δάνεια σε βαρίδια, ενώ οι εκποιήσεις ακινήτων στέρησαν από πολλούς την οικογενειακή τους περιουσία.
• Η στασιμότητα των μισθών και η διαρκής ακρίβεια άφησαν ελάχιστο χώρο για αποταμίευση.
• Οι ξένοι επενδυτές και τα προγράμματα «χρυσής βίζας» εκτόξευσαν τις τιμές ακινήτων, καθιστώντας τα σπίτια προσιτά σε λίγους και απλησίαστα για τον μέσο Κύπριο.
• Οι συνεχείς κρίσεις όπως τραπεζική, πανδημία, ενεργειακή αποδυνάμωσαν κι άλλο την οικονομική βάση των νοικοκυριών.

Το αποτέλεσμα; Ακόμα και η κληρονομιά, που για δεκαετίες θεωρούνταν δεδομένη, φαντάζει πλέον αβέβαιη. Για αρκετούς, η ελπίδα να κληρονομήσουν είναι ο μοναδικός δρόμος προς την ιδιοκτησία, αλλά κι αυτός μοιάζει ολοένα πιο δύσκολος.

Το Παρελθόν που μας οδήγησε εδώ

Για να καταλάβουμε πού βρισκόμαστε σήμερα, πρέπει να κοιτάξουμε πίσω. Οι λόγοι που οδήγησαν τη χώρα στην οικονομική κρίση δεν ήταν μόνο εξωτερικοί, αλλά και αποτέλεσμα εσωτερικών επιλογών:

Ο εύκολος πλουτισμός: Η νοοτροπία του «χτίζω-πουλάω» και της γρήγορης κερδοσκοπίας, που συχνά αγνοούσε την ποιότητα και τη μακροπρόθεσμη αξία.

Η ανευθυνότητα: Η εκτεταμένη εμπιστοσύνη σε ένα τραπεζικό σύστημα που κινδύνευε, χωρίς σοβαρό έλεγχο και πρόληψη.

Η διαφθορά: Ένα σύστημα που επέτρεπε και ενίοτε ενθάρρυνε την ευνοιοκρατία και την αδιαφάνεια, υπονομεύοντας την αξιοκρατία και την εμπιστοσύνη στους θεσμούς.

Η έλλειψη οράματος: Η προσήλωση στο βραχυπρόθεσμο κέρδος, εις βάρος της μακροπρόθεσμης ανάπτυξης.

Η δύσκολη αυτή συνθήκη μάς ωθεί να ξανασκεφτούμε τον τρόπο που βλέπουμε το μέλλον. Αντί να μένουμε εγκλωβισμένοι στην απώλεια της κληρονομιάς, μπορούμε να τη μετατρέψουμε σε αφορμή για δημιουργία. Επενδύστε σε γνώσεις και ικανότητες με ζήτηση στην αγορά. Αυτά είναι περιουσιακά στοιχεία που δεν μπορούν να χαθούν, στην επιχειρηματικότητα: Η ψηφιακή εποχή ανοίγει νέους δρόμους για όσους έχουν φαντασία, τόλμη και διάθεση για σκληρή δουλειά. Εναλλακτικές λύσεις στέγασης: Από κοινοπραξίες με φίλους έως πιο ευέλικτες μορφές ενοικίασης, υπάρχουν ρεαλιστικοί τρόποι για ανεξάρτητη διαβίωση, έστω κι αν δεν είναι οι ιδανικοί.

Το νέο μοντέλο της «Δημιουργικής γενιάς»

Αντί να επαναλάβουμε τα λάθη του παρελθόντος, η γενιά μας έχει την ευκαιρία να χτίσει ένα νέο μοντέλο, βασισμένο σε θεμελιώδεις αξίες:

Ειλικρίνεια και Ακεραιότητα: Όχι στον εύκολο πλουτισμό. Η πραγματική αξία γεννιέται από σκληρή δουλειά, αφοσίωση και ηθική.

Δημιουργικότητα και Καινοτομία: Αντί να περιμένουμε να κληρονομήσουμε ένα σπίτι, μπορούμε να κληρονομήσουμε μια ιδέα και να τη μετατρέψουμε σε έργο.

Συνεργασία και Κοινωνική Ευθύνη: Η δύναμη δεν βρίσκεται μόνο στο άτομο, αλλά στην ομάδα. Η ενεργός συμμετοχή στα κοινά και η υπεράσπιση της διαφάνειας και της δικαιοσύνης μπορούν να αναδομήσουν την κοινωνία.

Το να γίνουμε η «γενιά που δημιουργεί» σημαίνει να ξεφύγουμε από τα παλιά πρότυπα και να υιοθετήσουμε έναν νέο τρόπο σκέψης. Δεν θα είμαστε απλώς οι κάτοχοι μιας κληρονομιάς, αλλά οι δημιουργοί ενός καλύτερου αύριο.

Αντί να ελπίζουμε σε περιουσιακά στοιχεία, μπορούμε να γίνουμε εμείς οι ίδιοι η κληρονομιά που θα αφήσουμε στις επόμενες γενιές, μια κληρονομιά ακεραιότητας, δημιουργικότητας και κοινωνικής ευθύνης.

Κύρια φωτό:Πρώτο θέμα